Chałka to smak dzieciństwa, zjadana z samym masłem, czasem jeszcze z dodatkiem miodu lub domowego dżemu i popijana szklanką mleka, jest jedną z tych potraw , których smaku się nie zapomina i zawsze z chęcią się do niego wraca. Postanowiłem więc przygotować słodkie chałki z dużą ilością kruszonki i twarogiem, choć oryginalne chałki bardziej są pieczywem wytrawnym, o czym poniżej.
Chała (chala) wywodzi się z kuchni żydowskiej i w języku hebrajskim oznacza „ofiarę”. Żydzi swoim kapłanom składali w ofierze bochenki upieczone w piątkowy poranek. Używali drobno zmielonej mąki najwyższej jakości. Po zburzeniu Świątyni Heroda w 70 r. n.e. zaczęli piec małe chlebki. Święcili je w domach i przypalali porcję ciasta (chała) na pamiątkę tego wydarzenia.
Chałki plecione Żydzi przygotowywali na szabat. Na stół nakryty najlepszym obrusem kładli dwie chałki przykryte ozdobną serwetą. Symbolizowały one podwójną porcję manny, jaką Żydzi otrzymywali od stwórcy w każdy piątek w trakcie swej wędrówki przez pustynię, podczas wyjścia z Egiptu. Serweta miała przypominać rosę, która pokrywała mannę. W szabat nikt nie mógł być głodny. Nawet jeśli komuś nie dopisywał apetyt, musiał zjeść kawałek chałki wielkości kurzego jajka.
Chałka, którą wypieka się na żydowski Nowy Rok, czyli na Rosz Haszana, jest okrągła lub ma kształt korony. Często dodaje się do niej rodzynki, miód, jabłka. Żydzi ukraińscy pieką na Jom Kipur chałki w kształcie ptaka, na Rosz Haszana w kształcie spirali, a na szabat po święcie Paschy w kształcie klucza lub klasyczną plecioną. Chałka żydowska jest bardziej wytrawna niż ta spotykana w polskich piekarniach i nie jest posypywana kruszonką. Zamiast masła i mleka w jej składzie znajdziemy oliwę i wodę. Niekiedy dodaje się do niej orzechy i rodzynki, szafran i inne przyprawy.
Moja chałka jest zdecydowanie mało religijna, a przeznaczona dla miłośników słodkości. Zachęcam do jej wykonania i pamiętajcie o dużej ilości mleka do popijania tych smakołyków.
Michał Denesiuk
.składniki na ciasto:
Mąka pszenna typ 550 -300 g
Mleko3,2% - 150 ml
Cukier – 30 g
Masło - 40 g
Zółtka – 2 sztuki
Szczypta soli
Cukier wanilinowy opcjonalnie 16 g
Drożdże - 22 g
letnie mleko - 2 łyżki
cukier - 1 łyżeczka
nadzienie:
twaróg - 0,5 kg
cukier - 0,5 szklanki
żółtko
starta skórka z cytryny
Kruszonka
- mąka 200 g
- masło100 g
- cukier drobny lub puder 100 g
Wszystkie składniki zagniatamy na jednolitą masę, a następnie rozkruszamy i posypujemy nią ciasto.
Sposób przygotowania:
Mąkę przesiewamy do misy i robimy w środku dołek. W małym garnuszku rozkruszamy drożdże, dodajemy letnie mleko i cukier. Zaczyn dobrze wymieszać i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia (powinien zwiększyć swoją objętość o połowę). W tym czasie podgrzewamy 150 ml mleka i roztapiamy masło. Wyrośnięty zaczyn wlewamy do dołka zrobionego w mące, zasypujemy go z lekka mąką, wlewamy część ciepłego roztopionego masła, wbijamy żółtka, dodajemy cukier. Następnie wlewamy połowę mleka, wyrabiamy ciasto od dna, łącząc dokładnie wszystkie składniki. Kiedy mamy już w miarę jednolitą masę, wlewamy połowę pozostałej części mleka i dalej wyrabiamy. Jeśli ciasto podczas wyrabiania jest zbyt gęste to można dodać resztę mleka. Ciasto powinno być elastyczne, nie za rzadkie, nie za gęste, odrywające się od rąk. Czas wyrabiania to około 20-30 minut. Następnie dodajemy resztę masła i jeszcze raz dokładnie przerabiamy.
Wyrobione ciasto przekładamy do dużej misy i odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia, na około 40 - 60 minut. Po wyrośnięciu ciasto przebijamy i odstawiamy do drugiego rozrostu. W tym czasie przygotowujemy nadzienie: twaróg mielimy, dodajemy żółtko, jajka, cukier i startą skórkę z cytryny. Wszystko dokładnie łączymy na jednolitą masę.
Wyrośnięte drugi raz ciasto przebijamy, przekładamy na posypaną mąką stolnicę i rozwałkowujemy na placek grubości 1-1,5 cm. Rozwałkowany placek smarujemy masą serową i zwijamy w rulony, które odcinamy i formujmy wałki, z których będziemy zawijać warkocz chałki. Łączymy końce rulonów sklejając je ze sobą i zawijamy chałkę z dowolnej liczby pasków/wałków np. 3 lub 6 ale może być 4, 8 lub 12. Po uformowaniu chałki, przed pieczeniem zostawiamy jeszcze ciasto do powtórnego wyrośnięcia. Tuż przed pieczeniem smarujemy roztrzepanym jajkiem i posypujemy kruszonką Pieczemy na ciemno-złoty kolor w temp. 170-180oC .
Podsumowanie politycznie poprawne bo wiadomo trzeba z tymi ludźmi żyć i pracować cześć środków nie była przypadkiem zdobyta z funduszu sprawiedliwości za co ma siedzieć Pan Ziobro ?
Gość
2026-01-22 09:02:13
droga była czarna , to można ,,smarować\'\'
że tak powiem
2026-01-22 07:46:29
Jestem zainteresowana ofertą pracy jako dziennikarz szybko się uczę i chętnie bym chciała zacząć pracę w takim zawodzie
Kaja Rudzka
2026-01-21 20:52:06
Taki widok to standard jadąc drogą powiatową Dźwiersztyny - Dybowo w gminie Pasym.
2026-01-21 13:03:42
A jedno i drugie nie leży w Polsce ? Chory kraj.
Dżonatan
2026-01-21 08:12:54
To przyszedł wojt, wice, ksiunc, panie w szerokich gaciach i imprezę można zaczynac
Jan
2026-01-21 04:49:20
To tylko potwierdza brak inwestycji w Szczytnie, młodzi wyjeżdżają bo nie ma pracy ani rozrywki. Poza tym jak już coś jest otwarte to zaraz rodacy spieszą z \"pomocą\" przedsiębiorcom nasyłając na nich kontrole. Nic nie może się utrzymać bo jak wyjdziesz na minus to musisz zapłacić podatki a przy ludności 22 tyś jest słaby obrót. I Wszystko się zapętla. Miasto mlekiem i miodem płynące.
Szczytno
2026-01-20 19:54:15
Ale za 5,19 nie widzę...
Romek
2026-01-17 15:07:15
Czyli przy różnicy 5 gr/ltr po zatankowaniu 40 ltr \"zarabiam\" 2 zł. Dziękuję, olewam.
kicia
2026-01-16 20:51:14
To już nie aktualne jest że osoba, \"która czuje się zdrowa\" wcale nie jest zdrowa, tylko bezobjawowo chora? xd no i czy wyszczepieni genetycznym błogosławieństwem, też mogą oddać kilka zakrzepów? :D
ktoś
2026-01-15 20:36:42