Koncerty Trzech Koron to był prawdziwy czad (Rok 2021 Rokiem Krzysztofa Klenczona)

O muzyce, Trzech Koronach i Krzysztofie Klenczonie rozmawiamy z Grzegorzem Andrianem, basistą legendarnego zespołu.

Jak zaczęła Twoja przygoda z muzyką?

- Swoją pierwszą gitarę dostałem od mamy w wieku 10 lat. Była to gitara klasyczna. Oczywiście byłem nią oczarowany i wraz ze swoim przyjacielem, gitarzysta Grzegorzem Nogowskim (po latach graliśmy krotko razem w Trzech Koronach) ćwiczyliśmy razem różne utwory.

Kolejnym krokiem w mojej muzycznej karierze było granie w szkolnym zespole Kaprowie na gitarze rytmicznej. Byłem również wokalista. Miałem wtedy 15 lat. Nasz repertuar obejmował utwory londyńskiego rhythm’n’bluesa. Wzorowaliśmy się na Yardbirdsach, Spencer Davis Group i Rolling Stonesach. Ale to nie był tzw. Liverpool Sound, który był charakterystyczny dla The Beatles i Czerwonych Gitar. Graliśmy na wieczorkach tanecznych w Technikum Budowlanym, a potem w klubach studenckich takich jak Medyk i Wysepka. Tworzyliśmy nowe własne utwory i cieszyliśmy się dosyć dużą popularność wśród bywalców tych klubów.

Trzy Korony podczas pracy nad reedycją płyty. Zdjęcie pochodzi z archiwum Grzegorza Andriana.

W tamtym czasie grałeś jeszcze na gitarze rytmicznej?

- Tak, ale to miało się szybko zmienić. Kiedy nasz basista dostał powołanie do odbycia służby wojskowej ja przejąłem jego rolę w grupie. Spełniłem tym swoje marzenia, bo zawsze chciałem grać na basie. Początkowo trochę obawiałem, ale po pierwszych próbach poszło gładko. Jesienią 1969 roku, na bazie Kaprow stworzyliśmy nowa grupę, trio Quo Vadis. Mieliśmy próby sopockim klubie młodzieżowym “Pod sceną”, przy Operze Leśnej. Graliśmy utworu zespołów Cream, Vailla Fudge, Bluesbreakers.

Pamiętasz swoje pierwsze spotkanie z Krzysztofem Klenczonem?

- Po kilku miesiącach grania w klubie “Pod scena”, na początku 1970 roku, Klenczon przyszedł na jedna z naszych imprez do tego klubu. Siedział z kolega i słuchał, a potem podczas przerwy poprosił mnie do swojego stolika. Okazało się, ze szukał śpiewającego basisty do nowego zespołu. Od razu na wstępie zaznaczył, że chce grać inną muzykę niż grał z Czerwonymi Gitarami. Podczas rozmowy wyjawił, ze inspiruje go nowy nurt w muzyce rockowej, jaki reprezentowali wówczas Led Zeppelin i Deep Purple.

Byłem dużo młodszy od Klenczona, nie byłem fanem Czerwonych Gitar, ale jego uważałem za bardzo dobrego wokalistę i gitarzystę. Oczywiście, taka propozycja dala mi nadzieje, ze z Krzysztofem Klenczonem, znanym i szanowanym nawet wśród muzyków mojego pokolenia, możemy coś ciekawego stworzyć.

Ale był warunek, jako że byłem nieletni, miałem zaledwie 17 lat, to Krzysztof musiał iść po zgodę do mojej mamy… poszedł i dostałem pozwolenie na granie.

Kiedy wzięliście się do pracy nad nowym materiałem?

- Próby rozpoczęliśmy właściwie od razu, dokładnie od marca 1970 roku. Ja grałem na gitarze basowej, Krzysztof na gitarze prowadzącej, na perkusji grał Marek Slazyk, znany m.in. z zespołu Wawele, na gitarze hawajskiej grał Ryszard Klenczon. Krzysztof zaznaczył wyraźnie, że będziemy grali ostro… i tak faktycznie było. Nasze próby odbywały się praktycznie codziennie, po 7-8 godzin.

Reklama

Nie baliście się, że taka muzyka się nie przyjmie i stracicie fanów?

- Krzysztof był znużony graniem prostej, melodyjnej muzyki, z której znane były Czerwone Gitary. Chciał grać nowoczesnego rocka. Oczywiście mieliśmy w repertuarze także spokojniejsze utwory, ale generalnie naszym celem nie była lista przebojów, chcieliśmy po prostu grać to w czym czuliśmy się dobrze – dynamicznego rocka.

Zespół Trzy Korony. Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Mazurskiego w Szczytnie.

Kto pisał utwory?

- Krzysztof miał przygotowane nowe utwory. My do nich dorabialiśmy partie swoich instrumentów, w moim przypadku pochody i riffy basu. Klenczon dawał nam w tym względzie wolną rękę i zazwyczaj nie ingerował w nasze partie. Wybrał nas bo byliśmy młodsi od niego, czuliśmy ducha rock’n’rolla i graliśmy nowocześnie, dlatego nam zaufał.

Jak na waszą muzykę reagowali fani?

- Graliśmy bardzo głośno i ostro, dużo improwizowaliśmy, czasem po 5 minut w utworze, to nie wszystkim się podobało, szczególnie fankom, które oczekiwały ckliwych utworów w stylu Czerwonych Gitar. Jednak większość słuchaczy była zachwycona, wtedy kształtował się progresywny rock także taka muzyka była poszukiwana. My byliśmy dobrze przygotowani, mieliśmy ciekawy, zróżnicowany repertuar i byliśmy dobrze zgrani jako zespół, dlatego dobrze się nas słuchało.

Skąd się wzięła nazwa Trzy Korony?

- Tak naprawdę, to chyba nikt nie wie. W herbie Gdańska, skąd pochodził zespół były dwie korony, był też szczyt w górach o takiej nazwie, ale z tego co pamiętam nazwę zasugerowała Halina Stefanowska autorka tekstu do utworu pt. ”Raz Na Tysiąc Nocy”. Nam się ta nazwa spodobała i tak zostało.

A skąd pomysł na gitarę hawajską w progresywnym rocku?

- Krzysztof chciał mieć oryginalne brzmienie. Gitara hawajska wprowadzała specyficzny nastrój, oczywiście była przesterowana i z efektem kaczki, dlatego fajnie brzmiała. Sprawdzała się też w spokojniejszych kompozycjach.

Występowaliście także w telewizji, jak do tego doszło?

- Dostaliśmy propozycję z telewizyjnego młodzieżowego programu “Po szóstej” żeby zagrać. Zagraliśmy dwa utwory pt. „Ty i więcej nikt” i „Śmigła Diana”. Spodobało się to i od tego czasu bywaliśmy w telewizji regularnie. Co ciekawe piosenką pt. „Ludzie wśród ludzi” wygraliśmy Telewizyjna Giełdę Piosenki. Spotkaliśmy się tam z Czerwonymi Gitarami. Ale nie było jakiejś wielkiej interakcji między, ale podszedł do nas Jurek Skrzypczyk perkusista CG i mieliśmy okazję chwilę porozmawiać.

Pamiętasz waszą pierwszą trasę koncertową?

- W pierwszą trasę koncertową pojechaliśmy w 1970 r. Mieliśmy gęsto zapchany program, graliśmy ok 30 koncertów miesięcznie. To było bardzo intensywne 2,5 roku, chodzi mi o czas funkcjonowania Trzech Koron. W tym czasie praktycznie codziennie mieliśmy próby, koncerty, wywiady w radio i prasie.

Jak w tamtych czasach wyglądała organizacja trasy koncertowej?

Reklama

- Trzeba zacząć od tego, że by móc grać koncerty trzeba było mieć licencję muzyka estradowego. Był to swego rodzaju egzamin na muzyka. Natomiast organizacją samych koncertów zajmowały się przedsiębiorstwa estradowe. Trzy Korony grały pod egidą estrady Białostockiej. Estrada kupiła nam stroje estradowe, w których występowaliśmy, zorganizowała autobus, managera (menadżerem zespołu był późniejszy polityk Andrzej Olechowski), ale również dbała o wypłaty. Tak naprawdę my nie musieliśmy troszczyć o nic poza muzyką. Mieliśmy swobodę, mogliśmy grać to co chcieliśmy, chociaż słowa oczywiście podlegały cenzurze.

Jak wspominasz nagranie płyty Krzysztof Klenczon i Trzy Korony?

- Byliśmy dobrze przygotowani, nagrywaliśmy na tak zwaną setkę, wszyscy razem, na żywo. Dogrywaliśmy później tylko wokal. To sprawiło, że udało się nam ukończyć płytę w ciągu tygodnia. Na płycie jest też kilka wstawek z orkiestrą, ale zgranie jej nie było takie łatwe, bo wchodzący w jej skład muzycy pierwszy raz spotkali się z rockiem i trudno im było zgrać się z nami.

Płyta wyszła z dużym poślizgiem. Czym było to spowodowane?

- Krzysztof miał kontakt z wydawcą, ale ten ciągle przekładał premierę, ze względu na braki w materiale, z którego tłoczono płyty. Minęło pół roku od nagrania i płyty nadal nie było, także zanim ona wyszła mieliśmy już gotowy materiał na drugi album. Niektóre utwory te zostały już częściowo nawet nagrane, ale niestety niektóre nagrania zaginęły w studio.

Jak wspominasz wasze rozstanie?

- Wiedzeliśmy, że to BiBi chce wyjechać do stanów, ale wtedy było o to bardzo trudne, także nie braliśmy tego na poważnie. Poza tym Krzysztof był w kraju muzykiem o ugruntowanej pozycji. Niestety po pewnym czasie na jednej z prób Krzysztof powiedział nam, że ze względów rodzinnych musi opuścić kraj. Mimo wszystko był tym bardzo sfrustrowany, bo tak naprawdę nie chciał wyjeżdżać. Podczas ostatniej trasy mocno było czuć tę frustrację. Miał plany związane z Polską, a nagle musiał całkowicie zmienić środowisko. Powiem krótko – Klenczon pojechał do stanów bo musiał.

Co po Klenczonie?

- Krzysztof chciał żebyśmy nadal grali. W nowym składzie wokalistką została Głuchowska, a na gitarze zastąpił go Grzegorz Nogowski, mój przyjaciel i kolega z Kaprow i Quo Vadis. I chociaż Trzy Korony nie przetrwały, to pojawił się Nord Band, w którym później graliśmy w klubach na Wyb rzezu. Następnie w 1980 roku ja również wyemigrowałem – do Australii, gdzie mieszkam do dziś. W międzyczasie udało się nam wydać bardzo bogatą reedycję naszej płyty pod tytułem „Krzysztof Klenczon i Trzy Korony - (Nie) przejdziemy do historii”. Na płycie znalazło się 12 zrekonstruowanych cyfrowo, nie publikowanych dotąd utworów nagranych dla Polskiego Radia, a także dodatkowo dwa utwory w nowym opracowaniu muzycznym, w których wykorzystano oryginalną ścieżkę dźwiękową głosu Krzysztofa Klenczona.

Wciąż mamy kilka utworów, które miały trafić na naszą druga płytę, ale wtedy się to nie udało, może czas je odświeżyć i nagrać coś nowego.

Rozmawiał: Paweł Salamucha