Reklama
Reklama
Śnieg spadł w listopadzie — pierwszy raz od lat. - Ucieszył mnie jak rzadko, chyba jestem jedynym wójtem, który się z tego cieszy — mówi wójt Sławomir Ambroziak, patrząc na dane IMGW o sytuacji jeziora Świętajno. Akwen, nazywany „Mazurskimi Malediwami”, cofa się od kilku sezonów. Mieszkańcy widzą studnie, turyści zdjęcia „suchych plaż”, a naukowcy mówią wprost: winne jest parowanie i brak dopływów.
W piątek, 5 grudnia w Nartach odbyła się specjalna konferencja w sprawie jeziora. Z wójtem Ambroziakiem spotykamy się kilka dni po konferencji w Nartach, podczas której IMGW przedstawiło długo wyczekiwany raport. Co naprawdę dzieje się z jednym z najczystszych jezior w regionie?
To zapytam najprościej, jak się da. Czy jezioro Świętajno wyschnie?
Nie. Nie wyschnie. Ma w swojej środkowej części dużą głębię. To jest jego naturalna „ochrona”.
To skąd te widoczne cofki?
IMGW w raporcie wskazuje jedną główną przyczynę. Parowanie. Zmiany klimatyczne. Wyższa temperatura, inna wilgotność, inny rozkład opadów. Woda z jeziora ucieka przede wszystkim do góry. Nie ma czym zasilić jeziora, bo nie ma dopływów.
No właśnie: brak dopływów, brak rzek, nic go nie zasila?
Ono leży dokładnie na granicy działu wodnego. Nie jest przepływowe. To zamknięta misa.
IMGW mówi też o niekorzystnej proporcji zlewni. Co to znaczy „po naszemu”?
Lustro jeziora to 40 procent całej zlewni. To bardzo dużo. Dla porównania: jezioro Branickie ma… 4 procent. U nas efekt jest taki, że deszcz pada w dużej części bezpośrednio na wodę, a nie na teren, który mógłby ją zasilać podziemnie. Mówiąc wprost, to, co spadnie obok jeziora na grunt, nie dopłynie do jeziora.
Czyli: duża tafla = dużo parowania, mało retencji.
Reklama
Dokładnie.
Mieszkańcy często mówią: „wysychamy, bo hotel, pensjonaty, agroturystyka ciągną wodę”.
Według danych IMGW zużycie wody przez hotele, pensjonaty, pola kempingowe — cały sezon turystyczny — to 11 milimetrów spadku poziomu wody… w skali roku.
11 milimetrów?
Tak. Gdyby nawet tej wody nikt nie wypił, i tak by wyparowała. Tak działa bilans wodny.
Problemem nie jest turystyka, tylko hydrologia i klimat.
To co można zrobić? Jak opóźnić tę degradację?
Naukowcy wskazują dwa kierunki. Po pierwsze — przebudowa systemu melioracyjnego na północnych brzegach, na polach wsi Brajniki. Po drugie — uporządkowanie gospodarki wodnej trzech jezior: Świętajno, Brajniki i Warchały.
W raporcie jest też o zrzutach wody z Jeziora Brajnickiego.
Tak, za dużo wody jest tam spuszczane, m.in. pod połowy rybackie. Jeśli ograniczy się te zrzuty, rośnie poziom wód podziemnych, a to spowalnia ucieczkę wody z jeziora Świętajno.
No dobrze — a kto ma wykonać te wszystkie działania?
Wody Polskie. To jest właściciel jeziora, który wydaje decyzje dla rybaków, dla rolników, dla melioracji. My — jako gmina — nie mamy takich kompetencji administracyjnych.
Reklama
Co może zatem gmina?
Będziemy swoje robić: rozmawiamy z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim, z dr. Michałem Łopatą, z którym współpracujemy od lat. Chcemy opracować projekt zgodny z rekomendacjami IMGW i szukać własnych środków, bo do niektórych programów po prostu się nie kwalifikujemy.
Na koniec pytanie, które pada zawsze: dlaczego to jezioro jest tak kluczowe dla gminy?
Bo wokół niego są trzy wsie. Bo to największe zagłębie turystyczne w powiecie. A liczby mówią same za siebie: 15 sierpnia — według danych operatorów komórkowych — na terenie gminy przebywało 33 tysiące osób. Nie przejazdem. Dłużej niż osiem godzin.
A gmina Jedwabno ma…?
3,5 tysiąca mieszkańców zameldowanych. Plus około 2,2 tysiąca osób niezameldowanych, ale realnie tu mieszkających. Razem jakieś 5,7 tysiąca. I do tego potrafi przyjechać trzydzieści kilka tysięcy turystów. To pokazuje skalę odpowiedzialności.
Wrócę do początku: mówił Pan, że ten listopadowy śnieg… cieszył.
Cieszył bardzo. (śmiech). Chyba jestem jedynym wójtem, który z tego się cieszy. Bo prawda jest taka, że przy wszystkich działaniach technicznych, melioracji, współpracy z naukowcami — najważniejsza jest ilość opadów. To ona zdecyduje, jak szybko jezioro będzie się podnosiło albo opadało.
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Przekształcili w nową instytucję, która pewnie nic nie wniesie to i lepiej zarobią.
Do Marek
2026-04-01 08:52:59
Wspaniały , empatyczny lekarz. Życzliwy , ciepły Człowiek. Inny lekarz mnie zlekceważył. Pan doktor zrobił badania , przepisał leki. Przestało boleć. Stan zapalny zlikwidowany. Dziękuję za pomoc.
Marzenna Żakowicz
2026-03-31 21:40:33
Ty \"Polak\" ty \"Romek\". Zanim coś naPiSzecie, to się tysiąc razy nad tym zastanówcie, jeśli jeszcze potraficie.
Sławek
2026-03-31 14:52:25
Osobnik tytułujący się ksywą Polak jest niezawodny. Jego komentarze do moich mikro felietoników wprowadzę w najbliższym czasie jako materiał poglądowy do zajęć ze studentami z przedmiotu \"Biały wywiad i dezinformacja\". Tym razem mamy do czynienia z \"mykiem\" polegającym na wrzucanie do komentarza treści, o których w komentowanym materiale nie było mowy czyli: 1. Bogata Polska utrzymuje wrogą Ukrainę; 2. Trump rozpętał wojnę z Iranem na polecenie Izraela. Panie \"Polak\" jakby nie patrzeć widać starą dobrą ruską szkołę. Czekam na następne przykłady.
Wiesław Mądrzejowski
2026-03-31 14:20:27
Strzelnica o której wspomniałem to też jest dół, jednak pocisk wyleciał. Skoro zatem istnieje możliwość zranienia innego człowieka, a istnieje, dowód już Pani dałem, to taka strzelnica powinna mieć ściany, szczególnie, gdy w pobliżu są domy mieszkalne. Pogratuluje pan mieszkańcom, jak nie daj Boże dojdzie do podobnego wypadku, a prędzej czy później dojdzie, ciekawe czy wtedy też będą tak entuzjastycznie nastawieni.
nikoś
2026-03-31 13:11:34
Dlaczego jest zniżka na siłownię tylko dla kobiet. To jawna dyskryminacja. Jak ktoś się za to weźmie to miasto będzie miało problemy prawne.
Mieszkaniec20
2026-03-31 09:01:43
Chciałbym, aby pociągnięto też trasę dalej po starym śladzie kolei ok. 400m po łuku w Szczytnie. Podobno zosało trochę pieniędzy z bieżącego remontu:) Czy Powiat może się tym zająć?
MK
2026-03-31 03:19:01
te Polak. Widać ze kochasz Rezydenta oraz Putina jego władcę. Taki z ciebie Polak jak z koziej d.... Traba.
j23
2026-03-30 23:24:32
Nareszcie! Wracam do Szczytna i robię dzieci...
Ja
2026-03-30 14:20:25
Tylko jak wybuchła wojna na Ukrainie to jakoś dziwnie była narracja, że rząd dorabia się na ludziach i to wina Obajtka te ceny paliw. Dziś jak jest kolejna wojna ludziom tlumaczy się, że to wina Trumpa.
Romek
2026-03-30 12:17:26