Okazało się, że przyczyną usunięcia drzew na ul. Broniewskiego był zapis w dokumentacji projektowej przewidujący, cytuję „wycinkę 63 szt. drzew kolidujących z projektowanym układem drogowym”. W dokumentacji występują także zapisy, cytuję: 1) „nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na otaczające środowisko przyrodnicze.

 

Przedmiotowa inwestycja nie wpłynie negatywnie na istniejącą przyrodę …”, 2) „natomiast zaplanowana wycinka drzew, to oddziaływanie pomijane ze względu na wielkość w stosunku do otaczających lasów”, 3) „realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnych oddziaływań na środowisko, tj: nie wpłynie na świat roślinny i zwierzęcy”. Tak więc to w głowie projektanta zrodził się wyrok na drzewa i jego uzasadnienie, a inwestor bezkrytycznie to zaakceptował. Czy była to decyzja zasadna? Czy można było uchronić drzewa przed wycinką? Moja odpowiedź brzmi: TAK. Pokrótce to uzasadnię.

 

Ulica Broniewskiego ma szerokość w liniach rozgraniczających 10 m i jezdnię 6 m. Wycięte drzewa znajdowały się w skrajni ulicy, albowiem odległość ich od krawędzi jezdni była mniejsza od 0,5 m. Tym samym zagrażały bezpieczeństwu użytkowania ulicy. Jak zatem należało zaprojektować przebudowę ulicy? Odpowiedź: tak, aby uniknąć wycinki drzew!

 

Czyli należało przyjąć szerokość jezdni 5 m (2 pasy ruchu x 2,50 m). Drzewa wówczas byłyby poza wymaganą przepisami skrajnią ulicy, a odległość osi drzew od krawędzi jezdni wyniosłaby ok. 0,9 m. Czy można było zastosować taką szerokość jezdni? W dokumentacji projektowej ulicę zakwalifikowano do klasy „L” – lokalnej, pomimo niespełnienia warunku szerokości w liniach rozgraniczających wynoszącego 12 m (stan faktyczny: 10 m).

 

Dla tej klasy ulicy wymagana przepisami szerokość pasa ruchu wynosi 2,75 m. Może być zmniejszona w ramach „uspokajania ruchu” o 0,25 m, czyli może mieć 2,50 i tym samym przy dwóch pasach ruchu dopuszcza się szerokość jezdni 5 m. W mojej ocenie przy istniejącej szerokości ulicy w liniach rozgraniczających 10 m i pełnionej funkcji, ulica Broniewskiego kwalifikuje się do klasy „D” – dojazdowa (zapewnienie połączeń przylegających do niej posesji z układem komunikacyjnym miasta, czyli obsługa bezpośredniego otoczenia), a dla niej wymagana szerokość pasa ruchu wynosi 2,50 m, a tym samym wymagana szerokość jezdni przy dwóch pasach ruchu wynosi 5 m. Tak, czy owak, bez względu na przyjęcie klasy ulicy („L” czy „D”), drzewa można było zachować w zgodzie z obowiązującymi przepisami - warunkami technicznymi projektowania dróg.

 

Drzewa wraz z odkrytymi powierzchniami wokół nich (misy drzew) to tereny biologicznie czynne. Zachodzi na nich wegetacja drzew i retencja wód opadowych. Przynosi to szereg korzyści, takich jak ograniczenie spływu powierzchniowego, zasilanie wód gruntowych, filtrowanie zanieczyszczeń i obniżanie temperatury powierzchni jezdni i chodników. To, co się stało na ulicy Broniewskiego, czyli wycięcie drzew i zmniejszanie zacienionej powierzchni to przykład nieprzemyślanego zagospodarowania przestrzeni publicznej.

 

Zmniejszono tereny biologicznie czynne i zniszczono walory estetyczne ulicy, jej alejowy charakter. Aleje są jednym z podstawowych elementów kompozycji, cenną formą przestrzenną, ozdobą przestrzeni publicznej miejskiej. Krajobraz ulicy Broniewskiego nieodwracalnie zubożał. To co się stało jest dowodem niskiej świadomości wszystkich dotychczasowych uczestników tego przedsięwzięcia.

 

Krzysztof Połukord

 

Od redakcji

 

Wielkie rżnięcie przy ul. Broniewskiego, choć budzi społeczne kontrowersje, ze strony czynników urzędowo-społecznych pomijane jest dziwnym milczeniem. Raz tylko zostało nieco upublicznione, dokładnie ostatniego dnia czerwca, czyli dobrych kilka miesięcy po rżnięciu. Wtedy to (dopiero!) jeden z miejskich radnych złożył w tej sprawie interpelację (niewykluczone, że również zmobilizowany przez felietonistę TS).

 

Jej treści na urzędowej stronie internetowej odczytać się nie da (czemuś ktoś zapomniał o udostępnieniu, co samo w sobie jest anomalią), znana jest natomiast odpowiedź sygnowana przez burmistrza Mańkowskiego: „Drzewa zostały wycięte na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w związku z planowaną rozbudową drogi. Wycinka została zlecona przed rozpoczęciem robót budowlanych z uwagi na zagrożenie wejścia w sezon lęgowy ptaków, który trwa od 1 marca do 15 października, w którym to okresie planowana była pierwotnie realizacja przedmiotowej inwestycji”.

 

Nieco dokładniejsza (choć nie tak fachowa jak Krzysztofa Połukorda) analiza dostępnej dokumentacji rodzi jednak szereg dalszych wątpliwości, ale najpierw kilka faktów:

1) przedmiar robót i dokumentacja techniczna wykonane były we wrześniu 2020 roku i obejmowały wycinkę drzew (pozwolenie na budowę starostwo wydało dokładnie 27.11.2020 roku);

2) ww. stanowią załączniki do SWZ (szczegółowych warunków zamówienia) z 2022 roku i chociaż zakres prac, określony w tychże SWZ, już o wycince nie wspomina, to we wspomnianych załącznikach są wzory ofert na poszczególne etapy prac, w tym także na wycinkę;

3) w zmianach do SWZ oraz do ogłoszenia o przetargu nie ma wzmianki o tym, że przetarg wycinki nie obejmuje, skoro została ona dokonana wcześniej.

 

Udzielona radnemu odpowiedź jest tak lakoniczna, że nic z niej nie wynika. Pytania szczegółowe brzmią:

1) kto konkretnie zlecił wycinkę, kto ją wykonał i w jakim dokładnie terminie?

2) jak zostało zagospodarowane pozyskane drewno (w przedmiarze jest dokładnie wskazane, że usunięcie 63 drzew, o różnej grubości pni, da 16 metrów przestrzennych dłużyc, 12,3 mp karpiny oraz 32,05 mp gałęzi, nie ma informacji o gatunku wyciętych drzew, ale gdyby to były tylko klonu, to tylko wartość dłużycy w obecnych cenach, stosowanych przez LP, wahałaby się między 10 a 15 tys. zł, a w przypadku dębów byłoby to około 50 tys.)?

3) czy w pierwotnie planowanym czasie realizacji inwestycji (cyt. z odpowiedzi burmistrza na interpelację) wycinka miała być dokonana przez wówczas wyłonionego w przetargu wykonawcę (na co wskazywałyby dokumenty) i jak to się stało, że obecni oferenci mieli dokonać wyceny prac wycinkowych, choć nie ma już co wycinać?

4) czy przez blisko 2 lata poślizgu pomiędzy przygotowaniem dokumentacji (przewidującej wycinkę) ktoś tę kwestię analizował i rozważał opcje, które pozwalałyby wycinki uniknąć, a o tym, że było to możliwe, napisał Krzysztof Połukord?

Liczę, że „TS” dość szybko otrzyma urzędową odpowiedź na postawione wyżej pytania i nie trzeba ich będzie kierować drogą oficjalną.

 

Halina Bielawska