Kościół ewangelicki w Dźwierzutach wzniesiony w (?) XIV/XV/XVI w. (dokładne datowanie jest obecnie przedmiotem badań archiwalnych i architektonicznych) jest mieszaniną form gotyckich, i renesansowo-manierystycznych i nowożytnych. Najstarsze zachowane dokumenty wymieniają dźwierzuckiego duchownego w 1391 r. Badania dendrochronologiczne przeprowadzone w 2021 r. datują zachowaną konstrukcję szachulcową ściany północnej nawy kościoła na 1530 r., zaś konstrukcji dachowej oraz odkryty w 2019 r. ponad obecnym stropem z lat 30 XX w., zachowany polichromowany strop na 1590 r.
Bardzo ważnym i cennym elementem wyposażenia kościoła są wstawione w 1936 r. trzy okna z unikalnymi dziś witrażami z sygnaturą Gerharda Eisenblätter z Królewca (28.05.1907 Królewiec - 03.08.1975 Lubeka)., jedyne pełne zachowane dzieło tego artysty w naszym województwie i jedne z nielicznych witraży z okresu lat 33 XX w.
Badania historyków sztuki z Muzeum we Fromborku, zajmującymi się m.in. sztuką witrażową wskazuję, iż skromna z pozoru realizacja witrażowa w kościele w Dźwierzutach jest wyjątkowa na skalę województwa i kraju. Gerhard Eisenblätter prowadził pracownię (malarstwo, witraże) do lat 70 XX w., a jego dzieła są dziś wysoko notowane na aukcjach sztuki.
To szklenie witrażowe jest ważne i unikalne również dlatego, iż większość zabytkowych witraży w kościołach regionu Mazur i Warmii powstało pod koniec XIX i na początku XX w. Historyczne witraże kościoła ewangelickiego w Dźwierzutach, podobnie jak inne jego wyposażenie jest świadectwem dawnych czasów i źródłem informacji na temat historii tej ziemi i ludzi z nią związanych.
Na witrażach zachowały się inskrypcje fundatorów – gospodarzy okolicznych wsi, szczególnie cenne ze względu na dawne, mazurskie nazwy wiosek, np. Sczepanken (Szczepankowo), z której pochodził Jerzy Olech tłumacz satyr i bajek Krasickiego, twórca świeckiej literatury w języku polskim na Mazurach wydawca podręcznika szkolnego „Przyjaciel dzieci”.
Stan zachowania okien witrażowych wymaga pilnej interwencji konserwatorskiej oraz zabezpieczenia przed destrukcją. Witraże posiadają różnorodne zniszczenia: drobne ubytki, pęknięcia, kwatery posiadają liczne nieszczelności. Stan zachowania siatki ołowianej jest dobry. Najbardziej zniszczyła się warstwa malarska naniesiona na zewnętrzną powierzchnię szkieł. Przyczyną jest brak zabezpieczenia przed zewnętrznymi warunkami atmosferycznymi.
Również wewnętrzna warstwa malarska została poddana wymywaniu przez wodę kondensującą się na szybach.Planowane prace konserwatorskie zabezpieczą witraże przed dalszym niszczeniem warstwy malarskiej, przed wpływami atmosferycznymi (wiatr) i oraz przed wandalizmem (także czynionym przez ptaki).
W tym celu witraże zostaną zabezpieczone na przyszłość poprzez oszklenie ochronne okien oraz montaż witraży na oryginalnych ramach skrzydeł okiennych od wewnątrz uwzględniając dystans pomiędzy oszkleniem ochronnym a witrażami. Tym samym zabytkowe szklenie kościoła będzie mogło być prezentowane w innowacyjny i bezpieczny dla zabytku sposób. Celem planowanej konserwacji jest uratowanie obiektu przed zniszczeniem, zatrzymanie procesów destrukcyjnych, przywrócenie w jak największym stopniu pierwotnych walorów estetycznych i artystycznych. Program prac konserwatorskich został zatwierdzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Poza pracami przy samych witrażach planowane są do przeprowadzenia prace konserwatorskie tynkowanych ościeży okien wraz z parapetami.
Naszym marzeniem jest, by oryginalne elementy wyposażenia kościoła, jakim są witraże trzech okien prezbiterium kościoła ewangelickiego, które przetrwała burzliwe powojenne losy świątyni, zachowane zostały dla przyszłych pokoleń.
Będziemy wdzięczni za wsparcie przez Państwo naszego projektu. Koszt renowacji trzech okien witrażowych wraz z pracami konserwatorskimi tynkowanych ościeży przez specjalistyczne pracownie konserwacji zabytków wynosi 64468,36 PLN. Otrzymaliśmy wsparcie finansowe z „zewnątrz” w wysokości 56668,36 PLN. Brakuje nam jeszcze 7800,00 PLN (12,09 %). Na stronie internetowej Parafii oraz na facebooku będziemy na bieżąco informowali Państwa o wysokości zebranej zbiórki oraz zaawansowaniu planowanych do przeprowadzenia prac.
Wpłaty będzie można dokonywać na ogłoszoną zbiórkę „zrzutka” a także na konto Parafii: Parafia Ewangelicko-Augsburska
ul. Jedności Słowiańskiej 3 12-130 Pasym
Konto nr: 30 8838 1060 2009 0600 1571 0001
Brawo WRÓBEL!!!
P2ST
2026-05-04 22:38:57
Gdzie znaleźć nowy rozkład jazdy zkmszczytno
2026-05-04 20:51:10
Tak patrzebinpatrze, że kiedyś jak miały być remonty ulic to po prostu był jakiś wykaż i było git. Przecież to są normalne zadania samorządowe do zrobienia. Nikt nikomu laski nie robi że remontuje się chodniki. Ale nie. Dziś to trzeba co chwilę pokazać burmistrza Ocha, jak gdyby on sam to osobiście robił. Przecież to burmistrz zapewne robi wyliczenia, plany i nie ma do tego żadnych wydziałów w ratuszu. Taka propaganda co artykuł, że szok. To Mańkowskiego tak nie promowano z też robiono i remonty itp. Dziś jakiś głupi park się lekko ogarnie na osiedlu i potem robo się jego uroczyste otwarcie. Młodsi nie pamiętają Polskiej Kroniki Filmowej. Ta sama idea widzę, se cały czas przyświeca pewnym wladzom
Romek
2026-05-01 19:42:00
Jeszcze żeby pompa zabytkowa wróciła na cmentarz komunalny.
Nikodem.
2026-05-01 10:56:03
To Slalomucha zepsuł! Chce uzyskać większościowy pakiet udziałów w tężni!
Kamil
2026-04-29 21:20:41
Ktoś tu napisał, że Kazik stracił w jego oczach. No może w oczach innych zyskał? A może Kazika to nie obchodzi co kto o nim myśli bo myśli po swojemu a nie tak jak każdy sobie by chciał? Więcej empatii w komentarzach i nie poczuwania się jako elita...
Bartek
2026-04-27 12:07:00
Kazik straciłeś w moich oczach po ostatnim wywiadzie i nie tylko w moich. Żyj sobie dalej w Hiszpanii. Mniejsze zło...? Zabawne.
Na starość zwariował
2026-04-26 13:06:22
Poziom zarządzania systemem PODSTAWOWEJ opieki zdrowotnej sięgnął dna! Starosta nie zapewnia mieszkańcom najważniejszej potrzeby. Nie ma kasy na dyżur apteki, ale jest na podwyżki wynagrodzeń. Folwark zwierzęcy Orwella! Niesamowicie pomocni sobie, nie ludziom!
Ja
2026-04-25 22:31:24
Zdzisław Zioło niekompetentny juror wg mnie. Nieprzygotowany do oceniania młodych, nie potrafi dobrać słów w ocenie, raniąc delikatne, wrażliwe osoby.
Ja
2026-04-25 19:57:51
Emil i Mieszkaniec mają rację, jeszcze nikt nie poznał zasad działania zakładu a już wielki krzyk się robi! Taki zakład to rozwój miejscowości i niezależności młodych mieszkańców .
Olo
2026-04-25 08:52:04