Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Kiedy miałem dziesięć lat zostałem wywieziony na roboty przymusowe do wsi w pobliżu Zabiel. Ludzie, u których pracowałem okazali się być dla mnie tak dobrzy, jak moja własna rodzina – wspomina Tadeusz Rajkowski. - Niestety zostali brutalnie zamordowani przez Rosjan, którzy w ten...
Kiedy miałem dziesięć lat zostałem wywieziony na roboty przymusowe do wsi w pobliżu Zabiel. Ludzie, u których pracowałem okazali się być dla mnie tak dobrzy, jak moja własna rodzina – wspomina Tadeusz Rajkowski. - Niestety zostali brutalnie zamordowani przez Rosjan, którzy w ten sposób wyzwalali te ziemie – dodaje. By uczcić ich pamięć mężczyzna po latach postawił grób, gdzie kilka razy w miesiącu składa świeże kwiaty.
Tadeusz Rajkowski niedawno skończył 80 lat. Jak sam mówi – przeżył wiele, ale to, co spotkało go w wieku 10 lat na zawsze zapadło mu w pamięć. – Mieszkaliśmy we wsi w pobliżu Ostrołęki. Do Szczytna, a dokładniej w pobliże dzisiejszych Zabiel trafiłem jako niewolnik na roboty przymusowe – wspomina.
Szybko okazało się jednak, że praca, a przede wszystkim traktowanie go było odmienne od spodziewanego. – Bałem się, naprawdę bałem się, że umrę. Jednak los był dla mnie łaskawy – wspomina. – Rodzina: matka i dwie córki, okazały się miłe i troskliwe – dodaje.
Pan Tadeusz w gospodarstwie zajmował się końmi i krowami. Wykonywał też inne drobne prace, pomagał mu w tym drugi niewolnik, żołnierz francuski, który został wzięty do niewoli na froncie. – Pomoc w gospodarstwie była potrzebna, bo kobiety same nie dawały sobie rady, a mężczyźni zginęli na froncie – opowiada. – Pracy było sporo, ale też traktowano nas naprawdę dobrze. Córki właścicielki opatrywały mi wszystkie skaleczenia, zawsze mieliśmy czyste ubrania i jedliśmy do syta – dodaje.
Reklama
W jego wspomnieniach zachowały się również wspólne wyjazdy do kościoła i sklepu. – Naprawdę niczego nam nie brakowało. Nie czułem się jak niewolnik, a raczej jako członek rodziny, zresztą tak się do mnie zwracano – kobiety mówiły, że jestem ich bratem – opowiada.
Młody chłopak bardzo tęsknił za domem, ale i tu Mazurki okazały się pomocne. – Po pięciu miesiącach mojej pracy u nich zorganizowały mi spotkanie z tatą. A w związku z tym, że zbliżali się Rosjanie, pomogły mi wrócić z ojcem do domu – mówi.
Powojenne miesiące nie były łatwe. Pan Tadeusz wrócił z ojcem do Chorzel, choć nie bardzo było do czego wracać. - Wszystko zostało rozkradzione, cierpieliśmy głód i niedolę – opowiada. - Ale to nic w porównaniu z losem, jaki spotkał moje mazurskie gospodynie. Dowiedziałem się tego dopiero po wojnie, kiedy wróciłem do wsi, by odnaleźć kobiety. Wszystkie już nie żyły. Opowiedziano mi, że w ich domu Rosjanie urządzili sobie centrum dowodzenia. Młodszą z córek, Emilię brutalnie zgwałcono, w wyniku czego zmarła, starszą, której imienia niestety już nie pamiętam zabrali na front i słuch o niej zaginął. Natomiast ich matka zmarła – opowiada.
Pan Tadeusz nie mógł się z tym pogodzić a kiedy dostał zadośćuczynienie za roboty przymusowe, za uzyskane środki ufundował na cmentarzu w Zabielach symboliczny grób. – Kazałem wyryć napis: Emilia Jakowska miała 21 lat. Z podziękowaniem za uratowanie mi życia – mówi ze łzami w oczach starszy mężczyzna. – Do dziś nie mogę pogodzić się z ich śmiercią. Może gdybyśmy wtedy z ojcem zabrali te kobiety ze sobą, wszystko potoczyłoby się inaczej, a one by przeżyły - dodaje.
Reklama
Kilka razy w miesiącu jeździ do Zabieli dba o to, by na grobie wciąż były świeże kwiaty. – Mam dług do spłacenia... i chociaż wiem, że nigdy go nie spłacę muszę chociaż spróbować – kwituje.
Paweł Salamucha
fot. Paweł Salamucha
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Czy Pan burmistrz wie, że pani dyrektor wyłączyła w szkole dzwonki ignorując prośby rodziców o ich przywrócenie? Pan wie jaki to negatywny skutek miało na psychiki dzieci, szczególne z klas 1-3 które nie znają się jeszcze na analogowym zegarze? Pan wie że większość rodziców wyraziła wolę ich przywrócenia, a pani dyrektor ich olała? Chciałbym wiedzieć czemu pani dyrektor działa wbrew woli większości rodziców.
2026-07-02 07:36:18
takiej wiezy jak w szczytnie nie ma na calym swieecie nie rozwalajcie takiej atrakcij TOCHE WYOBRAZNI Wielu ludzi by pomiszkalo , a i restauracja przyciagalaby wieceej turystow niz sama wieza , ktora trzeba utrzymac BEZ SENSU BURMISTRZU logika finansowa !!!!!! CO ZBUDOWANE NIE ROZWALAC !!!!!! po rozum do GLOWY!!!!!
wojt jaskol stasiek
2026-07-01 15:43:08
Może trzeba było to dać skończyć żeby wyglądało a nie zaczynać od nowa marnowanie potencjału w imię swojego zdania żenada
Phi
2026-07-01 13:29:53
5 lat bycia radnym i 2 lata na stołku nie uprawnia do nazywania siebie samorządowcem. Bo nie ma Pan bladego pojęcia co to znaczy samorząd od środka. Tyle i aż tyle
hahahhah
2026-07-01 08:19:22
W żywej mowie i tradycji mówimy Na Kamionku. Widzę że niektórym ukro-baranom ukrainizacja j. polskiego głęboko w puste łby weszła.
Polak
2026-06-30 14:40:54
Żuchowski się dołoży do rozbiórki tego koszmarka którego nam zafundował jako burmiszcz PiS?
Robert
2026-06-29 20:46:53
Nareszcie będąc w moim rodzinnym mieście pozbędę się obawy że któregoś roku zobaczę osady denne oraz pozostałości porzucone przez dawnych mieszkańców. Ze Szczytna wyjechałem 50 lat temu na studia i już nie powróciłem. Pamiętam jednak jak pani burmistrz pozbyła się wieży ciśnień za bezcen i nikt jej za to nie rozliczył. Teraz mam nadzieję że zobaczę jeszcze wieżę taką jaką pamiętam. Trzymam kciuki za obecnego pana burmistrza.
Jerzy
2026-06-29 20:10:11
Chyba te 36stopni zaszkodziło piszącemu bo w końcu skrytykował inwestycje pod okiem obecnej władzy...
Romek
2026-06-29 11:36:28
Ja jako mieszkanka gminy uważam że w naszej gminie źle się dzieje odnośnie używania przez młodzież i dorosłych narkotykow, wierzyłam że będzie nowy burmistrz i rada gminy u coś będą z tym problemem robić ale jest coraz gorzej.Panie burmistrzu czy pan tego nie widzi.Handel kwitnie niedaleko gminy.Tak że w mojej ocenie nic nie robienia w tym kierunku a były obiecanki przed wyborami.A handel kwitnie niedaleko pięknego żłobka.Mam nadzieję że w końcu ktoś weźmie się za ten problem
Julka
2026-06-28 21:58:26
Chyba Syn Alfreda. Pozdrawiam cieplutko Tatusia
Kolega z Odtrody
2026-06-27 09:05:07