Polska i niemiecka młodzież, w liczbie 16 osób, przez tydzień porządkowała dwa powojenne cmentarze w Wielbarku i jego pobliżu. To kolejna "odsłona" projektu realizowanego przez stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa "Borussia" z Olsztyna. W piątek, 27 sierpnia, na jednej z nekropolii, skromną uroczystością zakończono projekt.
Jeden z porządkowanych cmentarzy znajduje się tuż poza granicami Wielbarka, drugi, większy – praktycznie już w miasteczku, niemal przy strażackiej remizie. Poza młodzieżą i przedstawicielami stowarzyszenia, w podsumowaniu projektu uczestniczyła nieliczna grupa samorządowców, ale za to od województwa aż do gminy i przedstawiciele Nadleśnictwa Wielbark, na którego terenie jeden z cmentarzy się znajduje.
Podczas spotkania projekt został omówiony, młodzież – w obu językach – przedstawiła swoje działania i idee, jakie temu projektowi towarzyszą. W wypowiedziach, zarówno młodych, jak i nieco starszych uczestników spotkania podkreślano, że takie wspólne działania, chociaż realnie obejmują odległą historię, służą przyszłości: pojednaniu, wzajemnemu zrozumieniu, tolerancji itp. Zadbano też o część artystyczną, podczas której odśpiewano "Imagine" Johna Lennona. Nie zabrakło gratulacji i goździków, rozłożonych przez wszystkich obecnych na nagrobkach.
Jak podkreślał obecny w Wielbarku Wiktor Marek Leyk, porządkowaniem poniemieckich cmentarzy z I wojny światowej olsztyńska "Borussia" zajmuje się już od 30 lat.
- Projekty z udziałem młodzieży z obu krajów realizujemy wspólnie z niemieckim partnerem, nie zawsze tym samym – mówi Kornelia Kurowska, dyrektorka programów edukacyjnych w stowarzyszeniu. - Nie stosujemy jakiejś specjalnej procedury, ani wymagań. Ogłaszamy nabór, a młodzież się po prostu zgłasza. W większości są to osoby z naszego województwa, ale nie tylko.
Dyrektor Kurowska podkreśla, że wiele edycji projektu miało na celu porządkowanie cmentarzy znajdujących się na terenie powiatu szczycieńskiego. Takie akcje przeprowadzane są zwykle co roku i uczestniczy w nich większa liczba młodych ludzi.
- Zwykle 20 czy 24 młodych Polaków i Niemców – precyzuje. - W tym roku mniej, bo do końca nie było pewności, cz w ogóle, ze względu na pandemię, ten workcamp dojdzie do skutku – wyjaśnia.
Na obu uporządkowanych w tym roku nekropoliach w znakomitej przewadze spoczywają niemieccy żołnierze, polegli podczas I wojny światowej. W przewadze, bowiem na obu cmentarzach są też kamienne płyty, znaczące mogiły żołnierzy rosyjskich, jak np. ta w samym Wielbarku, informująca, iż pod nią spoczywa ośmiu bezimiennych Rosjan. Nagrobki żołnierzy niemieckich w większości są "spersonalizowane".
Pod charakterystycznym wizerunkiem Krzyża Żelaznego, widnieją imię i nazwisko oraz data śmierci. Różna w miesiącach, ale najczęściej wskazująca na 1915 rok. Z niektórych danych osobowych można wywieść historię inną: o niemieckiej przynależności Mazur, ale i o obfitym polskim osadnictwie na przestrzeni wieków. Jak bowiem inaczej odnieść się do żołnierskiego nagrobka, kryjącego Johanna Malkowskiego? Wizyta na starym cmentarzu (a i na pewno praca na nim też) skłania do zadumy nad trybami historii. W przypadku projektów "Borussii" uczy także, by w przyszłości te tryby nikogo już nie zgniotły.
Niemczuk i Mądrzejewski naczelni szczycieński piewcy demokracji walczącej - silnie pracujący na wzrost poparcia Karola Nawrockiego. Dobrą robotę robicie Panowie! Oby tak dalej!
Zurom
2026-07-30 08:40:21
Sz.P. Autorze niezwykle łatwo rzuca Pan oskarżeniami o rosyjską dezinformację jak na oficera MO, którego na własną prośbę do KW MO w Toruniu, do wydziału kontrwywiadowczego....
Karakan
2026-07-30 08:36:45
Sprzedam Teściową z Teściem, za ten lot, a ich naprawdę lubię, oni mają 3 synów, więc po locie i tak zginę, a tym migu możemy zginàć w każdym locie zatem wynik O
Mirosław Obrębski
2026-07-29 17:12:57
To jest moja ulubiona kwiaciarnia, zawsze znajduję tu coś innego pięknego pasującego do okazji
Ewa
2026-07-29 15:59:58
Pewnie to ten od defibilatora z plaży miejskiej.
2026-07-29 08:20:19
A co Pan powie o pożytecznych idiotach bezkrytycznie powielających banderowską narrację? To są dopiero debile, prawda? To Zelenski zmienił nastawienie Polaków nie Putin, to Zelenski gloryfikuje UPA i tworzy Panteon dla tych morderców. Polacy w końcu zobaczyli prawdę, o której od lat mówił Putin, ale debile skutecznie go zaszczekiwali.
Polak
2026-07-27 15:13:49
Brawo! W końcu ktoś powiedział to głośno. Parking 50 m od jeziora. Tygodnik mógłby podpytać innych włodarzy czy przeznaczyli by tak cenny obszar na parking. Mieszkańcy spłatę odkupu wieży będą odczuwać 10 lat minimum. Natomiast parking i renowacja trupa to kolejne 20 lat zaciskania pasa.
Barbara
2026-07-27 14:48:33
Brawo!
Tomasz
2026-07-27 12:26:13
w plozach tylkp jurek tyczynski
jery
2026-07-27 12:25:33
uwazajcie na pluskwy w domkach
wojt jaskol stasiek
2026-07-26 07:50:51