Od wielu miesięcy w lokalnych rozmowach pojawia się pana nazwisko jako potencjalnego kandydata na burmistrza Szczytna. Krzysztof Mańkowski zapowiedział już start w kolejnych wyborach. Czy Sławomir Ambroziak dołączy do rywalizacji?

Sławomir Ambroziak, wójt gminy Jedwabno: Nie. Absolutnie. Dementuję te informacje. Nigdy nie deklarowałem, że będę kandydował na burmistrza Szczytna.

Czyli na razie pan tego nie rozważa?

Nie na ten moment. W ogóle tego nie rozważam.

Tak stanowczo? Przecież pana nazwisko pojawia się coraz częściej. Dla samorządowca to chyba również forma uznania.

Słyszałem o tym wielokrotnie. Początkowo machałem ręką. Ale z czasem zaczęło mnie to irytować. Jestem wójtem gminy Jedwabno, jej mieszkańcem i tę gminę po prostu kocham. Żeby zostać wójtem czy burmistrzem innego samorządu, trzeba mieć do tego miejsca odpowiedni stosunek. Ja nie widzę siebie w roli burmistrza Szczytna.

Ale zna pan to miasto, bywa w nim, obserwuje jego problemy.

Oczywiście. Jestem ze Szczytnem związany na różne sposoby. Natomiast nie wyobrażam sobie, żebym miał nim zarządzać. I to nie tylko z powodu mojego przywiązania do Jedwabna.

W jednej z naszych wcześniejszych rozmów powiedział pan, że trzeba być wariatem, żeby ubiegać się o stanowisko burmistrza Szczytna. Nadal pan tak uważa?

Tak. I z tych słów się nie wycofuję.

Dlaczego?

Bo albo ktoś źle skalkuluje sytuację i nie wie, na co się porywa, albo tak bardzo kocha to miasto, że jest zaślepiony. A ja, przepraszam, aż tak Szczytna nie kocham.

Co jest aż tak trudnego w zarządzaniu Szczytnem? Przecież każda gmina ma problemy, przeciwników politycznych i niezadowolonych mieszkańców.

Nazwę to toksyczną kulturą polityczną. Albo samorządową. W Szczytnie trwa nieustanna walka między różnymi środowiskami. I nie mówię wyłącznie o radnych. Są też osoby, które nie zasiadają w Radzie Miejskiej, ale uczestniczą w tych sporach, mają swoje ambicje i wpływają na atmosferę. Widać to w rozmowach, czy obrzydliwych komentarzach w internecie. Takiego hejtu, mowy nienawiści nie ma w innych samorządach naszego powiatu.

Co z tego wynika dla miasta?

Niewiele dobrego. Wybory się kończą, mieszkańcy dokonują wyboru, a potem trzeba współpracować. Można się nie zgadzać, można mieć inne pomysły, ale trzeba pozwolić miastu funkcjonować. Tymczasem w Szczytnie walka trwa właściwie bez przerwy.

Ma pan na myśli również zapowiedź startu Krzysztofa Mańkowskiego?

Nie chodzi mi o konkretne nazwisko. Proszę spojrzeć na mechanizm. Do wyborów zostało jeszcze około dwóch i pół roku. Obecny burmistrz, radni i wszystkie środowiska mają przed sobą znaczną część kadencji, żeby coś zrobić. A już zaczyna się kampania. W efekcie kolejne dwa i pół roku może upłynąć pod znakiem walki, zamiast pracy. Ten czas może być stracony. Zamiast energię przekierować na rozwój miasta będzie ona szła w knucia, rozgrywki, słowne przepychanki, z których kompletnie nic dobrego nie wynika dla miasta i jego mieszkańców. A wręcz przeciwnie niszczy to miasto.

Dużo mówi pan o konfliktach. Ale może problemem jest nie tylko polityka, lecz także sposób, w jaki mieszkańcy i samorządowcy rozmawiają ze sobą?

To bardzo ważna część problemu. W Szczytnie jest mnóstwo, jak ja to nazywam, hejterów z powołania. Jedni występują pod własnym nazwiskiem, inni pod pseudonimami albo z fałszywych kont. Wylewa się ogromna ilość hejtu. W takiej atmosferze każda decyzja "jest zła". To działanie na szkodę miasta. Doskonale pokazuje to przykład wieży ciśnień. Przez lata mieszkańcy, samorządowcy mówili, że czas zrobić coś z tym szkaradztwem. Był to często temat numer jeden w kampaniach. Gdy nic z tym nie robiono było źle, gdy obecny burmistrz na poważnie się za to zabrał, też jest źle.

Krytyka władzy jest przecież potrzebna.

Oczywiście. Tylko jest różnica między krytykowaniem decyzji a nieustannym atakowaniem człowieka. Ktoś chce coś zrobić, a zamiast zajmować się pracą, musi odpierać kolejne ataki. I to nie zaczęło się teraz. Taka atmosfera trwa w Szczytnie od wielu lat.

Uważa pan, że hejt rzeczywiście wpływa na rozwój miasta?

Tak. Samorząd ma swoje naturalne problemy. Jednym z największych jest depopulacja, szczególnie na takich obszarach jak nasz. Ale w przypadku Szczytna dochodzi do tego jeszcze kultura polityczna, która moim zdaniem bardzo mocno hamuje rozwój.

Skąd wzięła się ta atmosfera?

To dobre pytanie. Widzę objawy i skutki, ale nie potrafię jednoznacznie wskazać źródła. Widzę natomiast, do czego to prowadzi. Wszystko jest źle. Każda decyzja jest zła. Każde działanie można przedstawić w negatywnym świetle.

Powiedział pan, że mieszkańcy Szczytna sprawiają wrażenie, jakby nie byli dumni ze swojego miasta. To mocna ocena.

Takie odnoszę wrażenie, kiedy czytam komentarze i obserwuję dyskusje. Jakby mieszkanie w Szczytnie było jednym z największych nieszczęść, jakie mogą spotkać człowieka. Wszystko przedstawia się jako porażkę.m A ja uważam, że Szczytno ma wiele zalet. W różnych aspektach naprawdę mi się podoba.

Może mieszkańcy są dumni z miasta, tylko mają dość kłótni samorządowców?

Ale samorządowcy też tworzą to miasto. I trzeba znaleźć sposób, żeby z nimi współpracować. Nie chodzi o to, żeby wszystko chwalić. Trzeba widzieć problemy, ale też dostrzegać rzeczy dobre.

Co konkretnie dostrzega pan w Szczytnie?

Choćby ruch w mieście. Stoję czasami w piątkowych korkach i oczywiście się denerwuję, bo tracę czas. Ale z drugiej strony myślę: przecież wszyscy mówią, że to miasto się zwija, a na ulicach jest tyle samochodów, tyle ludzi gdzieś jedzie, coś załatwia. I to nie tylko latem, kiedy są turyści. Zimą też. Dla mnie to sygnał, że miasto żyje. Oczywiście sam korek nie świadczy o rozwoju gospodarczym, ale pokazuje, że nie wszystko można sprowadzić do opowieści o upadku.

Mówi pan o hejcie. Co najbardziej pana oburza w komentarzach dotyczących obecnego burmistrza Stefana Ochmana?

Ataki odnoszące się do jego pochodzenia. To dla mnie wstyd. Nie ma znaczenia, czy ktoś przyjechał z Myszyńca, Chorzel czy z innego miejsca. Jeżeli mieszka, pracuje, angażuje się w życie miasta i został wybrany przez mieszkańców, to oceniajmy jego pracę, a nie miejsce urodzenia. Dziwi mnie brak tolerancji, akceptacji wśród mieszkańców Szczytna.

Wspominał pan, że podczas oprowadzania gości po Szczytnie znalazł nawet sposób, by ironicznie komentować tę sytuację.

Tak. Kiedy oprowadzam grupy i ktoś pyta, jaki jest największy problem miasta, odpowiadam czasami: największym problemem jest to, że nie Krzyżak został burmistrzem.

To dość gorzka ironia.

Bo niektóre komentarze są po prostu zawstydzające. Brakuje tolerancji. Można nie zgadzać się z burmistrzem, można krytykować jego decyzje, ale atakowanie go ze względu na pochodzenie nie ma nic wspólnego z oceną samorządu.

Przejdźmy do konkretów. Co pan sądzi o działaniach przy wieży ciśnień? To jedna z najbardziej dyskutowanych inwestycji w Szczytnie.

Przez lata słyszałem przy kolejnych wyborach, że tę ruinę trzeba rozebrać, coś z nią zrobić. Wszyscy deklarowali, a problem pozostawał. Teraz rozpoczęły się prace. Nie znam analiz technicznych, nie wiem, czy można było zachować część murów. Nie będę udawał specjalisty od konstrukcji budowlanych. Ale cieszę się, że w końcu podjęto decyzję.

Mimo kontrowersji?

Tak. Decyzja może być kosztowna, można dyskutować o sposobie jej realizacji. Ale przez lata niczego nie rozstrzygnięto. Kiedy oprowadzałem gości z Polski i zagranicy, wielokrotnie musiałem tłumaczyć, dlaczego w centrum miasta stoi taka ruina.

Brzmi pan trochę jak obrońca Stefana Ochmana.

Nie jestem jego obrońcą. Tak samo nie jestem przeciwnikiem Krzysztofa Mańkowskiego. Mówię o podejmowaniu decyzji. Ktoś w końcu musi to robić.

Twierdzi pan, że konflikty samorządowe potrafią blokować rozwój. Proszę podać przykład.

Gospodarka odpadami. Rozmawiałem o tym jeszcze z Krzysztofem Mańkowskim, kiedy był burmistrzem. Chciał wprowadzać zmiany w systemie, szukać rozwiązania problemów finansowych. I właśnie wtedy potrzebna była współpraca. Zabrakło jej z radnymi w tej kwestii. Dużo jest tam animozji, prywatnych konfliktów, które przekładają się na mieszkańców Szczytna. Dają się w ten populizm wciągnąć. Szkoda.

Czego zabrakło?

Porozumienia. Jeżeli miasto musi dokładać do systemu odpadowego z własnych środków, to są pieniądze, których nie można przeznaczyć na inne zadania. Mówiąc obrazowo, pieniądze na rozwój miasta poszły w śmieci. Mańkowski chciał wziąć na siebie polityczny koszt zmian, ale według mojej oceny brakowało zgody na ich przeprowadzenie.

Nie uważa pan, że radni mogli mieć uzasadnione wątpliwości dotyczące kosztów dla mieszkańców?

Oczywiście, że takie decyzje trzeba analizować. Ale samorządzenie polega również na podejmowaniu decyzji niepopularnych. Jeżeli każdy patrzy przede wszystkim na to, ile punktów politycznych zyska lub straci, to sprawy stoją w miejscu. A tak, chyba jest właśnie w Szczytnie od wielu lat. Wielu z nich wykorzystuje te ważne tematy do gry politycznej, samorządowej zamiast realizować te zadania.

W tej kadencji miasto uruchomiło własną spółkę zajmującą się odpadami. To dobry kierunek?

Tak uważam. Taka spółka może zapewniać miejsca pracy mieszkańcom, a część rozliczeń podatkowych i działalności gospodarczej pozostaje na miejscu. To daje samorządowi konkretne korzyści, choć oczywiście nie zwalnia z pilnowania kosztów. W Jedwabnie podobny model wprowadziliśmy w 2016 roku. Szczytno zrobiło to dopiero w 2026 roku. Moim zdaniem stracono wiele lat.

Od lat w Szczytnie krytykuje się kolejnych burmistrzów. Znacznie rzadziej rozmawia się o odpowiedzialności Rady Miejskiej. Czy radni również przyczyniają się do tego, że miasto ma problemy z podejmowaniem decyzji?

Tak. Ale zastrzegam, że nie chodzi mi wyłącznie o radnych. Mówię o całych środowiskach, które uczestniczą w lokalnej polityce. Jedni zdobywają mandaty, inni pozostają poza radą, ale nadal działają w swoich grupach i wpływają na sytuację. Media społecznościowe, internet dają na to przestrzeń. Trzeba być uważnym. Jest tam dużo dyskusji, ale niestety opartej głównie na hejcie, nienawiści. Przykre.

Czyli konflikty w radzie są częścią większego problemu?

Dokładnie. Za tę atmosferę odpowiadają także ludzie spoza rady. Są środowiska, które nie potrafią się porozumieć, nawet kiedy chodzi o ważne sprawy miasta.

Ale to radni podejmują uchwały. To oni mają realny wpływ na inwestycje, budżet i kierunki rozwoju.

Zgadzam się. I dlatego potrzebny jest kompromis. Można być w opozycji do burmistrza, ale nie można z zasady odrzucać wszystkiego, co proponuje. Trzeba odróżniać spór o rozwiązanie od walki z człowiekiem.

A jeśli przy następnych wyborach dzisiejsza opozycja przejmie władzę?

Zderzy się z tymi samymi problemami. Dlatego mówię: jeżeli dzisiaj można rozwiązać jakąś sprawę, to zróbcie to. Nawet jeśli polityczny koszt poniesie obecny burmistrz. Jego następca będzie miał jeden problem mniej. Jeśli ktoś jest dobrym obserwatorem tej sceny samorządowej, to Szczytno w tej kwestii od lat nie zrobiło kroku na przód. Radnym zdarza się głosować na "nie" tylko dlatego, że "nie lubią" tego, czy tamtego burmistrza i chcą zrobić mu na złość, a ważne sprawy dla mieszkańców, miasta schodzą na dalszy plan. 

Czy rada powinna częściej brać odpowiedzialność za niepopularne decyzje?

Tak. Bez współpracy niewiele da się osiągnąć. Samorząd nie polega na tym, że jedna strona ma zawsze wygrywać, a druga przegrywać. Czasem trzeba ustąpić, żeby całe miasto mogło zrobić krok do przodu.

Jaką radę dałby pan mieszkańcom Szczytna? Jak powinni oceniać samorządowców, żeby za kilka lat wybrać ludzi zdolnych do współpracy?

Przede wszystkim patrzeć na miasto pozytywnie. Dostrzegać jego zalety, a nie tylko problemy. A od samorządowców wymagać, żeby potrafili razem coś zrobić.

Czyli mniej polityki, więcej współpracy?

Polityka zawsze będzie obecna. Ważne jest to, co z niej wynika. Kompromis jest trudny, bo każda ze stron musi z czegoś zrezygnować. Ale bez kompromisu miasto nie będzie się rozwijać.

Nie obawia się pan, że takie podejście może osłabić kontrolę nad władzą?

Nie mówię, żeby rezygnować z krytyki. Trzeba patrzeć na decyzje, ich koszty i efekty. Ale nie można wszystkiego sprowadzać do tego, żeby drugiej stronie się nie udało.

Szczytno ma więc większy problem niż spór o to, kto zostanie następnym burmistrzem?

Moim zdaniem tak. Najpierw trzeba zmienić sposób myślenia o mieście i współpracy. Bo niezależnie od tego, kto wygra wybory, bez porozumienia znów będziemy rozmawiać o tych samych problemach.

„SŁAWOMIR JEST TYLKO JEDEN. KAŻDY W SWOJEJ GMINIE”

Wróćmy na koniec do pana nazwiska. Dlaczego zdecydował się pan właśnie teraz przeciąć spekulacje o kandydowaniu?

Bo odnoszę wrażenie, że ktoś celowo rozpowszechnia takie informacje, żeby zaciemnić obraz sytuacji w Szczytnie. Nie wiem, kto za tym stoi, ale tak to oceniam. Kiedy kolejny raz zobaczyłem komentarz sugerujący, że do wzięcia jest dwóch Sławomirów, uznałem, że trzeba powiedzieć jasno, jak jest.

Chodzi również o wójta gminy Szczytno Sławomira Wojciechowskiego?

W komentarzach pojawiają się takie zestawienia. Ja mogę odpowiedzieć za siebie. Sławomir jest tylko jeden. Każdy w swojej gminie.

Nie kusi pana stanowisko burmistrza większego samorządu?

Nie. Nie mam takiego pragnienia, żeby koniecznie zostać burmistrzem. Znam swoją gminę, znam ludzi i wiem, jak tutaj pracować. Kocham gminę Jedwabno. I myślę że dobrze byłoby dla Szczytna, gdy mieszkańcy tego miasta i samorządowcy również kochali Szczytno.

A co dalej z pana własną przyszłością samorządową?

To temat na osobną rozmowę. 

Jesteśmy na nią umówieni, tak?

Oczywiście.

Czyli na koniec możemy napisać jednoznacznie: Sławomir Ambroziak nie wystartuje w wyborach na burmistrza Szczytna?

Tak. Nie wystartuję.