Przepis można znaleźć w najstarszej zachowanej polskiej książce kucharskiej – w wydanym w drugiej połowie XVII wieku Compendium ferculorum albo zebranie potraw, wedle którego z mąki pszennej, mleka i cukru wyrabiano ciasto „jako na opłatki”, które wypiekano na „żelazach” i nawijano na „okrągłe drewienka albo wałeczki”. Tak wykonane rurki podawano posypane cukrem albo obkładano nimi bitą śmietanę. Nadziewano je też bitą śmietaną. W tym samym dziele, w przepisie na bitą śmietanę („pianę”) znajduje się propozycja podania ulipków w bardziej fantazyjny sposób: zawieszano je na krzewie rozmarynu umocowanym na bochenku żytniego chleba i udekorowanym bitą śmietaną i cukrem: „Możesz też na misę krzak rozmarynowy postawić, a na niego pianę lać, który tak postawisz. Chleba rżanego rozkrój bochen na dwoje płasko, z jednej części ośrzodkę wybierz, a masłem na to miejsce podlep i przyciśnij do misy, żeby to masło trzymało chleb mocno, a w ten chleb wsadź krzak rozmarynu, a będziesz lał pianę, a obsadziwszy ulipkami i pocukrowawszy, dasz na misę”.

Mocno podpieczone rurki imitowały w ten sposób szyszki na drzewku (czy też choince), bita śmietana udawała śnieg a czarny chleb ziemię. Ja postanowiłem wraz z moimi uczniami kucharzami zrobić ulipki według oryginalnej receptury, ale smażone jak naleśniki i podpiekane w piecu przed nadzianiem bitą śmietaną. Udało się całkiem nieźle, polecam spróbować i posmakować tego, co jadali nasi przodkowie.

Smacznego.

Michał Denesiuk

 

 

Ulipki z pianą

Składniki:

2 szklanki mąki tortowej

1 szklanka cukru

1 szklanka mleka

Masło do smarowania

½ l śmietany kremówki

1 łyżka cukru pudu

 

Sposób wykonania:

Mąkę wsypujemy do miski, dodajemy cukier, dolewamy mleka do uzyskania konsystencji gęstej śmietany. Na patelnię teflonowa kładziemy odrobinę masła, łyżką wlewamy ciasto tak jak na naleśniki i smażymy z obydwu stron. Po usmażeniu natychmiast nawijamy na drewniane wałki. Uformowane rurki można jeszcze wysuszyć w piekarniku w 190 stopniach przez około 10 minut. Ubijamy śmietankę, pod koniec ubijania dodajemy cukier puder. Rurki po wystygnięciu napełniamy tuż przed podaniem wyciskając ubitą śmietankę workiem cukierniczym.