Dziś Młyńsko kojarzy się przede wszystkim z lasem, stawem i miejscem wypoczynku. Pod tą warstwą kryje się jednak historia liczona w stuleciach.

Osada ma średniowieczne korzenie. Działały tu młyn i tartak, a od połowy XIX wieku funkcjonował cmentarz.

Na początku XX wieku Młyńsko zaczęło przyciągać mieszkańców Szczytna jako cel wycieczek i miejsce odpoczynku. Tę funkcję zachowało do dziś.

MŁYN, POŻARY I FRANCUZI

Przed I wojną światową znajdowała się tu również gajówka.

Historia osady nie ogranicza się jednak do codziennego życia mieszkańców. Młyńsko wielokrotnie niszczyły pożary. Pojawiali się tu francuscy żołnierze, najpierw jako przeciwnicy, później jako jeńcy.

Z miejscem związane są również dwa wynalazki opatentowane przez mieszkańców osady.

Przez okolice przebiegała także linia umocnień. Jej budowa przyczyniła się do zniszczenia pozostałości dawnej osady młyńskiej. Do dziś zachowały się jednak ślady militarnej przeszłości tego terenu.

– Młyńsko to miejsce, w którym historia dosłownie wychodzi na powierzchnię ziemi. Wystarczy uważnie patrzeć pod nogi – podkreśla Klaudiusz Woźniak, kierownik Muzeum Mazurskiego w Szczytnie.

LAS POWOLI ZABIERA ŚLADY

Część pozostałości dawnego Młyńska stopniowo znika.

Las zajmuje kolejne fragmenty terenu, staw zarasta, a ślady zabudowy coraz trudniej dostrzec bez wiedzy o tym, czego właściwie szukać.

Właśnie o takich miejscach, zachowanych pamiątkach i mniej znanych wydarzeniach z historii osady opowie Witold Olbryś.

Spotkanie zatytułowane „Młyńsko. Historia osady” organizują Muzeum Mazurskie w Szczytnie oraz Mazurskie Stowarzyszenie Regionalne.

SPOTKANIE 13 LISTOPADA

Wydarzenie odbędzie się w piątek, 13 listopada 2026 roku, o godz. 17 w Muzeum Mazurskim w Szczytnie.

Dla osób zainteresowanych historią Szczytna i Mazur będzie to okazja, by spojrzeć na dobrze znane miejsce zupełnie inaczej.

Bo w Młyńsku historia nie zawsze kryje się w archiwach. Czasem leży kilka centymetrów pod liśćmi.