Nie żyje Edelfried Baginski. Przez ponad pół wieku budował mosty między dawnym Ortelsburgiem a dzisiejszym Szczytnem

Do naszej redakcji dotarła smutna wiadomość z Niemiec. W wieku 98 lat zmarł Edelfried Baginski – honorowy przewodniczący ziomkostwa powiatu szczycieńskiego, autor książki o dramatycznych wydarzeniach 1945 roku oraz człowiek, który przez dziesięciolecia zabiegał o zachowanie pamięci o historii dawnego Ortelsburga. To z jego inicjatywy na Cmentarzu Ewangelickim w Szczytnie stanął pomnik poświęcony dawnym mieszkańcom regionu.

Nie żyje Edelfried Baginski. Przez ponad pół wieku budował mosty między dawnym Ortelsburgiem a dzisiejszym Szczytnem.
Data: Środa, 2026-07-08 12:32:37

Edelfried Baginski odszedł 27 czerwca 2026 roku w wieku 98 lat. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 4 lipca w Gelsenkirchen w Niemczech. Dla wielu mieszkańców Szczytna jego nazwisko było dobrze znane. Przez lata należał do grona osób, które – mimo upływu czasu i bolesnej historii – konsekwentnie stawiały na dialog, pamięć i współpracę pomiędzy dawnymi i obecnymi mieszkańcami regionu.

Przez 17 lat kierował ziomkostwem powiatu szczycieńskiego.

W latach 1992–2009 pełnił funkcję przewodniczącego Kreisgemeinschaft Ortelsburg – ziomkostwa powiatu szczycieńskiego z siedzibą w Herne. Po zakończeniu swojej misji otrzymał tytuł honorowego przewodniczącego, będący wyrazem uznania za wieloletnią działalność na rzecz środowiska byłych mieszkańców powiatu.

Jednak jego aktywność nie ograniczała się wyłącznie do działalności organizacyjnej. Przez lata angażował się w projekty historyczne, spotkania polsko-niemieckie oraz inicjatywy mające na celu budowanie porozumienia ponad granicami i trudną historią.

Napisał książkę o utracie Ortelsburga.

Baginski pozostawił po sobie także ważny dorobek historyczny. Jest autorem niemieckojęzycznej publikacji „1945 – Als Ortelsburg verloren ging” („1945 – Kiedy utracono Szczytno”), w której opisał dramatyczne wydarzenia związane z wkroczeniem Armii Czerwonej do powiatu szczycieńskiego oraz losy jego mieszkańców.

Książka przez lata stanowiła jedno z ważniejszych opracowań wspomnieniowych dotyczących historii regionu widzianej oczami dawnych mieszkańców.

To dzięki niemu w Szczytnie stanął pomnik pamięci.

Jednym z najbardziej trwałych śladów jego działalności pozostaje pomnik na Cmentarzu Ewangelickim w Szczytnie.

To właśnie Edelfried Baginski był głównym inicjatorem uporządkowania nekropolii i budowy monumentu poświęconego dawnym mieszkańcom miasta i powiatu. Pomnik został uroczyście odsłonięty w lipcu 2010 roku z udziałem władz samorządowych, duchownych Kościoła ewangelickiego i katolickiego oraz mieszkańców.

Był przekonany, że pamięć o przeszłości nie powinna dzielić, lecz pomagać lepiej zrozumieć historię miejsca, które dla wielu pokoleń pozostaje wspólnym domem.

Budował dialog, nie podziały.

Edelfried Baginski aktywnie współpracował z Parafią Ewangelicko-Augsburską w Szczytnie, wspierał lokalne inicjatywy historyczne oraz popularyzował wiedzę o dziejach regionu, między innymi na łamach „Kurka Mazurskiego”.

Dla jednych był przedstawicielem dawnego Ortelsburga, dla innych partnerem w rozmowie o trudnej historii Mazur. Niezależnie od ocen przeszłości pozostawał człowiekiem, który wierzył, że wspólna pamięć może stać się fundamentem wzajemnego szacunku.

Jego śmierć zamyka ważny rozdział w historii środowiska dawnych mieszkańców powiatu szczycieńskiego. Pozostaje jednak dorobek, który przez lata tworzył – książki, inicjatywy i miejsca pamięci przypominające, że historia Szczytna ma wiele perspektyw i wiele ludzkich losów.